Mùa chim đồng

Mặt nước sông bị tiếng chim khua gợn sóng. Lũ trẻ chúng tôi đang thả trâu trên đê cũng phải nghểnh cổ thi nhau đến xem đàn nào đông hơn. Thằng Lâm ghé tai tôi thì thầm “Đi bẫy chim không?”. Tôi gật đầu cái rụp. Mùa chim đồng đã đến.

Không biết có nơi nào có một mùa đặc biệt như làng tôi, ấy là mùa chim đồng. Tôi cũng không biết mùa chim đồng ở quê tôi có từ bao giờ. Chỉ biết mỗi khi nắng vàng rực, lúa chín rộ và từng đàn chim không biết ở đâu rủ nhau kéo về hàng đàn đông đúc thì đó cũng là lúc mùa chim đồng bắt đầu. Cả làng rộn lên tiếng chim. Những chú chích choè lích rích nơi bụi chuối sau vườn. Chào mào thích đậu trên những đường dây điện hơn. Chúng đứng thành đôi hơi gần nhau, có khi đứng ngủ gật gù nhưng chỉ một tiếng động nhỏ là vút lên ngay. Có lẽ dạn nhất là lũ sẽ đồng, chúng ùa xuống các ruộng lúa bắt côn trùng, bắt sâu hoặc để rỉa những hạt đầu bông. Có ruộng xơ hết cả một góc vì lũ chim rủ nhau cùng ăn một chỗ nhưng chẳng ai tiếc cả. Năm nào chim về càng đông là năm ấy càng được mùa. Có con còn nhảy xuống sân phơi hay lích chích trên mặt đê nhặt hạt rơi hạt vãi.

Mùa chim đồng đi cắt lúa cũng vui, thỉnh thoảng tôi còn bắt được vài tổ chim xinh xắn rất khéo léo bằng những sợi tướp. Bên trong, mấy quả trứng nhỏ, màu xanh nhạt điểm vài chấm nâu. Tôi biết rồi, mới dịp lúa chớm vàng đầu bông, một đôi chim chà pheng về đây sớm cứ lượn lên lượn xuống mãi ruộng này. Chắc đây là tổ của chúng. Bây giờ chúng đang sốt ruột hết bay lên lại bay xuống rồi bất ngờ cả hai con lao vút lên trời kèm theo tiếng hót dài như cắt vụn cả khoang xanh thẫm đỉnh đầu. Chắc là chúng biết không cứu được tổ nên bỏ đi. Nhưng có lẽ bọn trẻ con là vui nhất. Vì mùa chim đồng cũng là lúc bọn trẻ ý ới rủ nhau đi bẫy chim. Tôi theo lũ bạn ra đồng. Thực tình tôi chẳng thích công việc này bao nhiêu nhưng chỉ vì lời hứa của thằng Lâm rằng nếu chịu khó đi cùng thì nó sẽ cho tôi một con thật đẹp để nuôi. Thế là tôi lẽo đẽo theo thằng Lâm từ hết bờ ruộng này đến góc đồng kia để đặt bẫy. Hơn nữa tôi cũng muốn xem nó bẫy chim ra sao. Nó chọn khoảng ruộng gặt sớm rồi chăng lưới rắc mồi hoặc cũng có khi chỉ là những que tre có cài những con cào cào nhô lên giữa ruộng. Nó bảo có vậy thì dù bay cao nhưng chim thính mồi vẫn mò xuống. Có hôm trời nắng hai đứa ngồi đợi trong ruộng lúa bên cạnh. Một đàn chim xuất hiện, chúng lượn vòng rồi mới sà xuống. Khoảng trống rắc sẵn mồi dễ thấy nên vài con vội vàng nhặt lấy nhặt để. Tôi bấm thằng Lâm như muốn nhắc nhưng thằng này cứ nín thinh. Ba con, bốn con rồi như thấy đồng loại bình an cả đàn mới thi nhau ào tới. Đợi cho chúng vào gọn Lâm mới giật mạnh sợi dây, chiếc lưới chụp xuống làm cả đàn chim nháo nhác, con bay, con vùng vẫy. Hai đứa hí hửng lại gỡ. Những con chim sa lưới giương đôi mắt sợ hãi nhìn tôi. Tôi bảo